Posts

KAFKA - Koment- për lirinë dhe te drejten

-
Image
Kemi dëgjuar shpesh të thuhet se autorë si Xhojs, Kafka dhe Kamy janë autorë “të vështirë” për t’u kuptuar, interpretuar dhe shijuar. Në një farë mase kjo mund të jetë e vërtetë. Por mendoj se një studiues i pasionuar dhe që dëshiron me të vërtetë t’ua afroj vlerat estetike e filozofike që këta autorë mbartin arrin të përçojë pikërisht këto vlera tek lexuesit, që gjithësesi duhen ”edukuar” edhe me një lloj letërsie të panjohur më parë për ta. E këtu qëndron edhe vështirësia që bie në sy që në fillim në shtjellimin dhe interpretimin filozofik e estetik, në qëndrimin konceptual të ketyre autorëve. Në njëfarë mënyre në këtë rast studiuesi duhet të zhvishet nga pozicioni i një studiuesi të thjeshtë dhe të marrë atë rol që do t’ia lehtësonte punën edhe atij, edhe lexuesve. Dhe ky rol, dashur padashur është shumë kompleks. Së pari, mendoj, studiuesi duhet të krijojë një marrëdhënie të brendshme me tekstin, e duke e arrirë këtë ai arrin konceptin. Sepse është e tepërt të themi se kemi të...
Post a Comment
Lexo me shume

Shenime mbi Protonizmin

-
Image
Protonizmi është një teori letrare që kërkon nga kritikët letrarë të bazohen në veprën e autorit dhe jo në reputacionin që ka ai falë rrethanave të ndryshme në favor apo disfavor të tij. A është i aplikuar sa duhet teoria dhe filozofia e Protonizmit në kritikën tonë në Shqipëri apo edhe në vendet e tjera shqipfolese? Mendoj se si përgjigje të kësaj pyetje, si fillim duhet të përcaktojmë a ka ekzistuar në letërsinë shqipe një kritikë e mirëfilltë letrare? Në këtë mënyrë vetëm sa e risjellim edhe njëherë debatin shumëvjeçar rreth kësaj çështjeje. Për fat të keq ende nuk është mbajtur një qëndrim zyrtar. Dhe kjo e ka shpjegimin e vet. Ka mendime dhe opinione të ndryshme por në mënyrë më të përmbledhur e njëkohësisht edhe më të përgjithshme mund të themi se dallohen qartazi dy drejtime: i pari, është qëndrimi i inspiruar dhe drejtuar nga ideologjia dhe në shërbim të saj; dhe i dyti: qëndrimi kritik ndaj veprave letrare pavarësisht kohës kur ato u krijuan. Nëse qëndrimi i parë në një fa...
Post a Comment
Lexo me shume

MACOKU MICA DHE MUSTAQET E STALINIT

-
Image
Maçoku Mica  është banori më i ri në shtëpinë tonë. Deri më atë ditë kishte jetuar jetën e tij macërore i mbuluar me të gjitha të mirat, i vaksinuar, i larë e i shpëlarë, i rruar e i kruar, me dy cullufe qimesh që i përkundeshin gjithë naze. Cullufja e parë i rrinte çapkënçe, si një adoleshent, (sepse edhe maçokët e kanë adoleshencën e tyre të mbushur plot pikëpyetje e kërkime  bishtash të fisëm e elegante), dhe cullufja e dytë padyshim që krenohej në një pjesë të rëndësishme të bishtit të tij krenar. Maçoku Mica është i edukuar, si një kont i rënë nga vakti, madje do të thoja shumë i edukuar. Këtë e vumë re sapo ai shkeli në shtëpinë tonë, që në ndryshim nga ajo në të cilën ai kishte jetuar, ishte e madhe, me oborr e me kopësht, plot pemë e gjelbërim, dhe mbi të gjitha plot mace e maçokë që ecnin rëndë-rëndë nëpër avllitë prej qerpiçi të lagjes më të vjetër të kryeqytetit tonë të ri. Por ajo që na bëri të qeshim, përkundër aristokratizmit cullufor, ishte frika e tij. Kaq s...
Post a Comment
Lexo me shume

Amos Oz- I keqinterpretuari në gjuhën shqipe

-
Image
Të marrësh përsipër të përkthesh një vepër që nuk është e gjuhës dhe e kulturës tënde, është një përgjegjësi e madhe profesionale dhe morale. Shumë nga përkthyesit profesionistë mendohen mirë para se të bëjnë publike veprën e tyre. Që në  këtë rast është më shumë se sa një krijim origjinal! Por kjo nuk ndodh gjithmonë. Për fat të keq, në letrat shqipe në turravrapin e ethshëm për të fituar sa më shumë përkthimi përballet me shumë  anomali. Në këtë shkrim dua të ndalem në një nga përkthimet e fundit të hedhura në treg. Pikërisht për “Rrëfim për dashurinë dhe errësirën” të shkrimtarit Izraelit, Amos Oz. Një roman për fat të keq, i keqkuptuar dhe si rrjedhim dhe i keqinterpretuar. Dy elemente që shtrembërojnë informacionin për lexuesin shqiptar që pak e njeh këtë letërsi të një kombi nga më të lashtët në Botë. Konkretisht: Në kopertinën nga pas jepet një përmbledhje e shkurtër, një miniprezantim për lexuesin se çfarë përmban ky roman. Një praktikë e njohur moti dhe me mjaft s...
Post a Comment
Lexo me shume

AINSHTAJNI , ZGJEDHJET SHQIPTARE DHE MENÇURIA IZRAELITE

-
Image
Në një sistem demokratik ajo çka është e rëndësishme dhe e dukshme në një fushatë zgjedhore, padyshim që është lufta  që bëjnë partitë për të treguar  se partia tjetër nuk di të qeverisë. Të dyja ia dalin këtij misioni dhe të dyja kanë të drejtë. Nëse do bënim një analogji të thjeshtë me një nga teoritë  më të rëndësishme të kohës moderne, me teorinë e relativitetit të Ainjshtajnit, papritur gjendemi në të njëjtën situatë, veçse kësaj here në Univers dhe për Universin. Një nga rrjedhojat më të qenësishme të kësaj teorie është tërheqja e zonës rrethuese. Kjo gjë konsiston në idenë se një trup me masë i cili rrotullohet, merr me vete apo tërheq me vete kohëhapësirën rreth tij. E mbartur në kontekstin tonë, në një nga çështjet që na shqetëson më së shumti, në atë të zgjedhjeve, kjo teori na shpjegon fare qartë të gjithë mekanizmin gati-gati instiktiv të politikës në veprim. Jemi dëshmitarë të kësaj fushate zgjedhore, të mënyrës se si ekziston kjo fushatë nga të gjitha palë...
Post a Comment
Lexo me shume

NGA E PARA SE BASHKU

-
Image
Ra telefoni dhe doktor Maks Greitzer u ngrit. Mbi tavolinё zgjuesi tregonte 8 pa njё cerek. -Kush do tё jetё kaq shpejt? – murmuriti. Ngriti receptorin dhe njё zё femror i thotё: -Doktor Greitzer, mё falni qё ju telefonoj nё kёtё orё. Njё grua qё njёherё e njё kohё ishte e dashura juaj, ka vdekur. Liza Nestling. -Zoti im! -Funerali ёshtё sot mё 11. Mendova se ju duhej ta dinit. -Keni tё drejtё.  Faleminderit ! Liza Nestling ka luajtur njё rol tё rёndёsishёm nё jetёn time. Mund tё di se me kё po flas? -Nuk ka rёndёsi. Liza dhe unё jemi bёrё shoqe pas ndarjes tuaj. Veprimet do tё bёhen pranё “Pompe Funebri Gutgesalt”. E dini ku ёshtё? -Po, faleminderit! Gruaja e mbylli telefonin. Doktor Greitzer qёndroi njё ҫast i shtangur. E pra, Liza na paska  lёnё! Kishin kaluar plot 12 vjet nё mes tyre…! Kishte qenё dashuria e tij e madhe. Lidhja e tyre kishte duruar afro 15 vjet…jo, jo…13. Dy prej tё cilёve kishin qenё tё mbushur plot mosmarrёveshje e komplikime, plot marr...
1 comment
Lexo me shume

Poezite per katalogun e AEA - Paris

-
Image
POEZITE PER KATALOGUN NE PARIS 1.ABAT-JOUR Je suis juste une pure abat-jour Dans le coin de la chambre a coucher Silencieuse rester… Comme se parlant, Dira, Ah!...Que faut-il-dire!...   2.TRAITRISE BLANC    Traitrise que le vin blanc dans le coupe    Brille sous verre    Reflechir, delicieux, plein de saveur,    Joyeux!                                                       Proie indiferent de votre vie!                                                       Elle brille sous ve...
Post a Comment
Lexo me shume

BIOGRAPHY

Mimoza Erebara was born on 8th March 1963 in Tirana.

She attended and graduated in the University of Tirana ;the Faculty of History-Filology in the profile of albanian language and literature.

After graduation ,she worked for a long time as a journalist and a redactor in "Zëri i rinisë"and "Republika"journals ,in "Zani i Atdheut"radio and also in tv studios such as"Victoria"-Detroit USA,"Lira","Phoenix"etc.

She has been a collaborator with a lot of albanian medias and abroad.

She has already won many international and national prizes.She is honoured with the name of "Peace Ambassador".

Her relation with literature has started early ,publishing time after time in different periodic magazines of the time.

She is the author of:

To give company to a hope"poetry -1993

"Love cry"poetry-1996

"The adventures of 10×10 and the upside down Munuriro" novel-fairy tale-1996

"Mistakenly in love"stories,-1997

"Torn reason"poetry-1998

"Wrongeyed"original fairy tales-1999

"Hired lock"stories-2010

"Peace without a profet",poetry-2012,

He and She,love messages,poetry-2015

"Shalom my tear"poetry-2017

"Soul in the desert"

Antology of hebraic poetry,-poetry -2019