GABIMISHT DASHURUAR
Atë mëngjes, ndryshe nga të tjerët gjatë shumë e shumë viteve, ajo doli nga dhoma me një fytyrë të qeshur, të lumtur e të qetë.
E ëma, e thinjur e drobitur nga vuajtja e dhimbjes që e bija e saj I kishte shkaktuar, s’e përmbajti veten dhe iu leshua në qafë:
-Bekuar qoftë Zoti që më dëgjoi lutjet dhe përgjërimet e mia dhe të ktheu prapë midis nesh!
Ajo nuk mund të fliste. Ndihej tejet e topitur. Kjo topitje I ndehej nëpër trup, në qëndrim dhe në sy. Vërtet dukej e lumtur, por se c’kishte dicka të cuditshme, të huaj në lumturinë e saj. Ishte dicka që në castin e parë nuk ndjehej, por që ishte e pranishme. Hija e lumtur I kishte veshur gjithë fytyrën dhe gjithesesi, ajo dukej e bukur, ndoshta më e bukur se kurrë.
Nëna rrinte përkundruall dhe e vështronte. Nuk po ngopej dot. I kishte humbur të gjitha shpresat se një dotë do ta shihte te bijën si më parë, të gjallë, të qeshur, hokatare, të shkathët, të dashur, të bukur…
E kishte humbur. Kishte kaluar gjithë ajo kohë dhe ajo vetëm sa rrinte e përhumbur në dhimën e saj, pa dashur të bëjë këmbë jashtë asaj dere. Rrinte pa e kuptuar ndoshta se c’bënte. Në fakt nuk bënte asgjë! I kishte lidhur duart mbi bark, treste shikimin diku në një pikë dhe gjithcka tek ajo ndalej.
Lotët po I shkonin curk asaj të gjore që iu desh në pleqëri të përkujedesej për gjithcka. Nuk kishte njeri tjetër në këtë botë. Dhe e gjithë shpresa dhe jeta ishin përmbledhur tek ajo fëmijë.
Vajza bëri disa hapa. Shkoi drejt frigoriferit. E hapi dhe pa me kujdes. Pastaj mori një shishe qumësht të cilën e ktheu gjithë kënaqësi.
-Cfarë do të të për të ngrënë?- pyeti nëna plot dhimbshuri e gatishmëri.
-Asgjë,- qe e menjëhershme dhe e thatë përgjigja
-Po dicka do, apo jo?- ngulmoi nëna
Vajza hodhi sytë e topitur nga nëna dhe tha:
-Po shkoj. Qëndrova shumë…
Dhe pa pritur përgjigje u nis drejt derës së dhomës së saj. Nëna mbeti krahëlëshuar në mes të guzhinës pa I besuar ende mrekullisë që iu shfaq dhe iu zhduk përnjëherë.
Nëna shkoi drejt derës dhe trokiti. Asnjë shenjë jete që andej. Sikur asgjë të mos kishte ndodhur. E mbetur vetëm ajo s’e mbajti dot veten dhe u shkreh në vaj.
Mëngjesi tjetër u përsërit me të njëjtin rit. Po kështu edhe mëngjeset e tjera që pasuan. Ngjante sikur vajza vinte plot uri për jetë, për ushqim, por pastaj, brenda një casti dicka ndodhte dhe ajo topitej përnjëherësh. Dhe nxitonte drejt dhomës së saj. Megjithatë, nëna ndjehej e gëzuar dhe shpresat iu ngjallën më të forta se kurrë. Kështu mëngjeset përsëritnin njeri0tjetrin me të njëjtin rregullsi. Mëngjesin e fundit, se ai do të ishte I fundit për vajzën, ajo iu afrua nënës, e përqafoi e puthi plot mall e dashuri. SI dikur! Sytë megjithëse të topitur u lagën nga lotët.
-Do të iki nënë,- I pëshpëriti ajo
-Do të ikësh? Tani që u ktheve? Tani që ti më puthe dhe më dhe një shenjë jete, pas kaq kohësh? Po unë c’kërcure do të mbetem?
-Do të iki, po ti mos më qorto!...
Nëna pati përshtypjen se ajo dicka donte t’I thoshte, po ndoshta ndruhej nga hendeku I kohës së heshtjes që ishte mes tyre, dhe që mesa duket ajo vetë ishte e ndërgjegjshme. Instiktivisht nëna e ndjeu se fjalët e së bijës për fat të keq ishin të vërteta. E gjithë shpresa iu tret. Ajo mbeti po aq e mjerë sa edhe më parë.
Atëhere, si shpjegohej që e bija këto javët e fundit kishte shfaqur një dëshirë, e vagullt vërtetë, po ama ishte, për të jetuar sërish? Dhe ajo kishte shpresuar e besuar se edhe për të do të mbaronin netët plot ankth dhe ditët e zbazta. Se shtëpia do të rimerrte gjallërinë e mëparshme. Ndoshta dikush do ta donte vajxën e saj dhe ajo do tu gëzohej niperve e mbesave. Atë ditë që do të martohej ajo do të ftonte të gjithë njerëzit. Nuk do të bënte asnjë listë. Ajo nuk ishte e pasur dhe para nuk kishte, por ishte e bindur se njerëzit do merrnin pjesë në gëzimin e saj. Do të kishte lule, shumë lule, diell… Oh, sa e kishte ëndërruar në gjithë këta vjet!
Dhe e bija me një fjalë goje ia fshiu të gjitha. Ajo ndjehej përsëri në rrathët e zinj të ankthit, mosbesimit. Fytyra e topitur e së bijës ruante akoma gjurmët e një lumturie që sapo kishte kaluar. C’po ndodhte me të?
-Mirë, nuk të qortoj,- I tha nëna- qëndro të hamë mëngjesin bashkë.
Vajza pranoi. Gjitthë duke e përmbajtur veten, nëna përgatit mëngjesin dhe të dyja sa bënë sikur hëngrën. Dukej se vetëm trupërisht ishin aty, se mendjen e kishin gjetiu/ Nëna e shqetësuar gjithë përpjekjet e saj I kishte përqëndruar tek zbulimi I brengës së bijës së saj.
-Nuk do të më thuash gjë?
Vajza iu shmang pyetjes.
-Vërtet nuk ke asgjë për të më thënë?- pyeti sërish nëna.
Vajza kafshoi buzët e zbehta, ulim kokën dhe mezi u dëgjua:
-Po, nënë, kam për të të thënë shumë gjëra, por jo sot, më beso, nuk mundem…
Nëna nuk e bezdisi më. Mendoi se vajza do t’ia thoshte vetë gjithcka sapo ta ndjente veten të përgatitur për të bërë dicka të tillë.
-Vetëm se…- u përtyp vajza
-Vetëm se…?...- ngulmoi nëna
-Jo, jo, asgjë- përfundoi vajza dhe u ngrit e shkoi në dhomën e saj, prej nga nuk do të dilte më.
Nëna u ngrit, u mor me rutinën e përditshme të punëve të shtëpisë me një shpresë të vagullt se më në fund dicka filloi të ndryshojë e të lëvizë. Dicka që sqarohet përfundimisht. Dhe së fundmi e gjitha kjo nuk do të kishte kuptim të zgjaste në këtë mënyrë dhe se cdo gjë do të kthehej në normalen e vet.
Me këto mendime u soll e u përsoll gjithë diten e lume, derisa erdhi mbrëmja. Atëhere nëna u bë kurioze si edhe herët e tjera. Por kësaj here nuk e përmbajti dot tundimin për të vëzhguar të bijën, sepse parandjenjat jo të mira po e pushtonin pak e nga pak. Tek e fundit ishte e bija që ia kishte ndezur merakun dhe frikën më shumë se cdo herë tjetër. U lut e u fal para Zotit dhe pastaj vuri syrin në bravën e celësit dhe pa.
Ajo cka pa e la pa mend!
Vajza zgjatte duart dhe buzët drejt BOSHIT, përkëdhelte BOSHIN dhe puthte dicka që s’dukej, pra BOSHIN! Vaiste kokën dhe e gjithë qenia e saj rrezatonte jetë, gjallëri, dashuri, lumturi…
Oh, si ishte transformuar! Cfarë mrekullie! I gjithë sharmi femëror mbledhur tek ai trup I brishtë, prej vitesh I topitur jashtë kësaj dere!
-Zot, c’është kështu?!! Kë përqafon? Aty nuk ka njeri!...- tha me vete e cmeritur nëna
-C’po bën?
Vajza u ngrit më këmbë, drejtoi trupin dhe shkoi drejt dritares. Në dudar dic mbante. Nëna picërroi sytë që të dallontte cka kishte ajo në dorë, por s’mundi të shihte asgjë. Vajza u afrua edhe më pranë dritares, ngriti duart sikur lutej drejt dritës së Hënës që për cudi atë natë ishte e plotë dhe shkëlqente sa mundtte. Pastaj kërceu mbi parvaz dhe u hodh. E gjitha kjo ndodhi aq shpejt sa nëna s’e mblodhi që ta ndalte, ti fliste…
Vetëm atëhere nëna kuptoi gjithcka. Kuptoi brengën e së bijës, tgrishtimin e pacak të saj, prej të cilit nuk mundi të shpëtonte dot. Lotin e syrit pa jetë. Kuptoi historinë e saj vetë që e tëra tek e fundit përfundonte nën një trishtim të gjatë, të gjatë që nga lindja e deri më sot, kur edhe një shkëndijë jete e gëizmi që mendonte se e kishte nuk ishte më, u shua, u zhduk në errësirën e natës, si dhe gjëra të tjera të saj që po kështu ishin zhdukur. Megjithëse ajo kishte vite që nuk I mendonte më sepse kishte besuar se I vetmi preokupim I saj duhej të ishte ky fëmijë, lumturia e tij, sepse kishte menduar e kishte luftuar në mënyrën e vet që t’ia jepte atë pak lumturi. Por sot që gjithcka ishte e pëmbysur ajo kishte humbur, nuk e kishte shpëtuar dot fëmijën e saj, nuk e kishte shpëtuar dot dashurinë e saj, nuk kishte dot jetën e asaj vetë. Ajo po jetonte kot. Ajo kishte jetuar kot. Ajo kishte jetuar gabimisht, gabimisht kishte dashururar dhe gabimisht kishtge menduar se lumturia ekziston, mjaft që ta mendosh atë si dicka reale, të kapshme. Të gjitha këto nuk ishin të vërteta sepse tani e vërtetë ishte se ajo padashje kishte gënjyer vetveten dhe të bijën duke menduar e ëndërruar tek lumturia. Lumturia ishte një nocion im kotë t cilën njerëzit e kishin krijuar në ndërgjegjen e tyre dhe e thirrnin sa herë që ndjeheshin keq, të mundur nga egërsia e jetës së përditshme. Dhe duke e thirrur ata mendonin se ngushëllonin vetveten dhe të tjerët. Tek e fundit shpresonin. Si edhe ajo vetë…
Po tani ishte tepër vonë për të ndrequr atë që nuk mund të ndreqej më.
-Oh, bija ime!, e mjera ti sa paske vuajtur!...Më prit…- arriti të thoshte dhe I vajti të bijës pas…
-Bekuar qoftë Zoti që më dëgjoi lutjet dhe përgjërimet e mia dhe të ktheu prapë midis nesh!
Ajo nuk mund të fliste. Ndihej tejet e topitur. Kjo topitje I ndehej nëpër trup, në qëndrim dhe në sy. Vërtet dukej e lumtur, por se c’kishte dicka të cuditshme, të huaj në lumturinë e saj. Ishte dicka që në castin e parë nuk ndjehej, por që ishte e pranishme. Hija e lumtur I kishte veshur gjithë fytyrën dhe gjithesesi, ajo dukej e bukur, ndoshta më e bukur se kurrë.
Nëna rrinte përkundruall dhe e vështronte. Nuk po ngopej dot. I kishte humbur të gjitha shpresat se një dotë do ta shihte te bijën si më parë, të gjallë, të qeshur, hokatare, të shkathët, të dashur, të bukur…
E kishte humbur. Kishte kaluar gjithë ajo kohë dhe ajo vetëm sa rrinte e përhumbur në dhimën e saj, pa dashur të bëjë këmbë jashtë asaj dere. Rrinte pa e kuptuar ndoshta se c’bënte. Në fakt nuk bënte asgjë! I kishte lidhur duart mbi bark, treste shikimin diku në një pikë dhe gjithcka tek ajo ndalej.
Lotët po I shkonin curk asaj të gjore që iu desh në pleqëri të përkujedesej për gjithcka. Nuk kishte njeri tjetër në këtë botë. Dhe e gjithë shpresa dhe jeta ishin përmbledhur tek ajo fëmijë.
Vajza bëri disa hapa. Shkoi drejt frigoriferit. E hapi dhe pa me kujdes. Pastaj mori një shishe qumësht të cilën e ktheu gjithë kënaqësi.
-Cfarë do të të për të ngrënë?- pyeti nëna plot dhimbshuri e gatishmëri.
-Asgjë,- qe e menjëhershme dhe e thatë përgjigja
-Po dicka do, apo jo?- ngulmoi nëna
Vajza hodhi sytë e topitur nga nëna dhe tha:
-Po shkoj. Qëndrova shumë…
Dhe pa pritur përgjigje u nis drejt derës së dhomës së saj. Nëna mbeti krahëlëshuar në mes të guzhinës pa I besuar ende mrekullisë që iu shfaq dhe iu zhduk përnjëherë.
Nëna shkoi drejt derës dhe trokiti. Asnjë shenjë jete që andej. Sikur asgjë të mos kishte ndodhur. E mbetur vetëm ajo s’e mbajti dot veten dhe u shkreh në vaj.
Mëngjesi tjetër u përsërit me të njëjtin rit. Po kështu edhe mëngjeset e tjera që pasuan. Ngjante sikur vajza vinte plot uri për jetë, për ushqim, por pastaj, brenda një casti dicka ndodhte dhe ajo topitej përnjëherësh. Dhe nxitonte drejt dhomës së saj. Megjithatë, nëna ndjehej e gëzuar dhe shpresat iu ngjallën më të forta se kurrë. Kështu mëngjeset përsëritnin njeri0tjetrin me të njëjtin rregullsi. Mëngjesin e fundit, se ai do të ishte I fundit për vajzën, ajo iu afrua nënës, e përqafoi e puthi plot mall e dashuri. SI dikur! Sytë megjithëse të topitur u lagën nga lotët.
-Do të iki nënë,- I pëshpëriti ajo
-Do të ikësh? Tani që u ktheve? Tani që ti më puthe dhe më dhe një shenjë jete, pas kaq kohësh? Po unë c’kërcure do të mbetem?
-Do të iki, po ti mos më qorto!...
Nëna pati përshtypjen se ajo dicka donte t’I thoshte, po ndoshta ndruhej nga hendeku I kohës së heshtjes që ishte mes tyre, dhe që mesa duket ajo vetë ishte e ndërgjegjshme. Instiktivisht nëna e ndjeu se fjalët e së bijës për fat të keq ishin të vërteta. E gjithë shpresa iu tret. Ajo mbeti po aq e mjerë sa edhe më parë.
Atëhere, si shpjegohej që e bija këto javët e fundit kishte shfaqur një dëshirë, e vagullt vërtetë, po ama ishte, për të jetuar sërish? Dhe ajo kishte shpresuar e besuar se edhe për të do të mbaronin netët plot ankth dhe ditët e zbazta. Se shtëpia do të rimerrte gjallërinë e mëparshme. Ndoshta dikush do ta donte vajxën e saj dhe ajo do tu gëzohej niperve e mbesave. Atë ditë që do të martohej ajo do të ftonte të gjithë njerëzit. Nuk do të bënte asnjë listë. Ajo nuk ishte e pasur dhe para nuk kishte, por ishte e bindur se njerëzit do merrnin pjesë në gëzimin e saj. Do të kishte lule, shumë lule, diell… Oh, sa e kishte ëndërruar në gjithë këta vjet!
Dhe e bija me një fjalë goje ia fshiu të gjitha. Ajo ndjehej përsëri në rrathët e zinj të ankthit, mosbesimit. Fytyra e topitur e së bijës ruante akoma gjurmët e një lumturie që sapo kishte kaluar. C’po ndodhte me të?
-Mirë, nuk të qortoj,- I tha nëna- qëndro të hamë mëngjesin bashkë.
Vajza pranoi. Gjitthë duke e përmbajtur veten, nëna përgatit mëngjesin dhe të dyja sa bënë sikur hëngrën. Dukej se vetëm trupërisht ishin aty, se mendjen e kishin gjetiu/ Nëna e shqetësuar gjithë përpjekjet e saj I kishte përqëndruar tek zbulimi I brengës së bijës së saj.
-Nuk do të më thuash gjë?
Vajza iu shmang pyetjes.
-Vërtet nuk ke asgjë për të më thënë?- pyeti sërish nëna.
Vajza kafshoi buzët e zbehta, ulim kokën dhe mezi u dëgjua:
-Po, nënë, kam për të të thënë shumë gjëra, por jo sot, më beso, nuk mundem…
Nëna nuk e bezdisi më. Mendoi se vajza do t’ia thoshte vetë gjithcka sapo ta ndjente veten të përgatitur për të bërë dicka të tillë.
-Vetëm se…- u përtyp vajza
-Vetëm se…?...- ngulmoi nëna
-Jo, jo, asgjë- përfundoi vajza dhe u ngrit e shkoi në dhomën e saj, prej nga nuk do të dilte më.
Nëna u ngrit, u mor me rutinën e përditshme të punëve të shtëpisë me një shpresë të vagullt se më në fund dicka filloi të ndryshojë e të lëvizë. Dicka që sqarohet përfundimisht. Dhe së fundmi e gjitha kjo nuk do të kishte kuptim të zgjaste në këtë mënyrë dhe se cdo gjë do të kthehej në normalen e vet.
Me këto mendime u soll e u përsoll gjithë diten e lume, derisa erdhi mbrëmja. Atëhere nëna u bë kurioze si edhe herët e tjera. Por kësaj here nuk e përmbajti dot tundimin për të vëzhguar të bijën, sepse parandjenjat jo të mira po e pushtonin pak e nga pak. Tek e fundit ishte e bija që ia kishte ndezur merakun dhe frikën më shumë se cdo herë tjetër. U lut e u fal para Zotit dhe pastaj vuri syrin në bravën e celësit dhe pa.
Ajo cka pa e la pa mend!
Vajza zgjatte duart dhe buzët drejt BOSHIT, përkëdhelte BOSHIN dhe puthte dicka që s’dukej, pra BOSHIN! Vaiste kokën dhe e gjithë qenia e saj rrezatonte jetë, gjallëri, dashuri, lumturi…
Oh, si ishte transformuar! Cfarë mrekullie! I gjithë sharmi femëror mbledhur tek ai trup I brishtë, prej vitesh I topitur jashtë kësaj dere!
-Zot, c’është kështu?!! Kë përqafon? Aty nuk ka njeri!...- tha me vete e cmeritur nëna
-C’po bën?
Vajza u ngrit më këmbë, drejtoi trupin dhe shkoi drejt dritares. Në dudar dic mbante. Nëna picërroi sytë që të dallontte cka kishte ajo në dorë, por s’mundi të shihte asgjë. Vajza u afrua edhe më pranë dritares, ngriti duart sikur lutej drejt dritës së Hënës që për cudi atë natë ishte e plotë dhe shkëlqente sa mundtte. Pastaj kërceu mbi parvaz dhe u hodh. E gjitha kjo ndodhi aq shpejt sa nëna s’e mblodhi që ta ndalte, ti fliste…
Vetëm atëhere nëna kuptoi gjithcka. Kuptoi brengën e së bijës, tgrishtimin e pacak të saj, prej të cilit nuk mundi të shpëtonte dot. Lotin e syrit pa jetë. Kuptoi historinë e saj vetë që e tëra tek e fundit përfundonte nën një trishtim të gjatë, të gjatë që nga lindja e deri më sot, kur edhe një shkëndijë jete e gëizmi që mendonte se e kishte nuk ishte më, u shua, u zhduk në errësirën e natës, si dhe gjëra të tjera të saj që po kështu ishin zhdukur. Megjithëse ajo kishte vite që nuk I mendonte më sepse kishte besuar se I vetmi preokupim I saj duhej të ishte ky fëmijë, lumturia e tij, sepse kishte menduar e kishte luftuar në mënyrën e vet që t’ia jepte atë pak lumturi. Por sot që gjithcka ishte e pëmbysur ajo kishte humbur, nuk e kishte shpëtuar dot fëmijën e saj, nuk e kishte shpëtuar dot dashurinë e saj, nuk kishte dot jetën e asaj vetë. Ajo po jetonte kot. Ajo kishte jetuar kot. Ajo kishte jetuar gabimisht, gabimisht kishte dashururar dhe gabimisht kishtge menduar se lumturia ekziston, mjaft që ta mendosh atë si dicka reale, të kapshme. Të gjitha këto nuk ishin të vërteta sepse tani e vërtetë ishte se ajo padashje kishte gënjyer vetveten dhe të bijën duke menduar e ëndërruar tek lumturia. Lumturia ishte një nocion im kotë t cilën njerëzit e kishin krijuar në ndërgjegjen e tyre dhe e thirrnin sa herë që ndjeheshin keq, të mundur nga egërsia e jetës së përditshme. Dhe duke e thirrur ata mendonin se ngushëllonin vetveten dhe të tjerët. Tek e fundit shpresonin. Si edhe ajo vetë…
Po tani ishte tepër vonë për të ndrequr atë që nuk mund të ndreqej më.
-Oh, bija ime!, e mjera ti sa paske vuajtur!...Më prit…- arriti të thoshte dhe I vajti të bijës pas…
Shkeputur nga vellimi me tregime "Gabimisht dashuruar", botim i Eurorilindjes- Tirane, 1997
Comments
Post a Comment